اختلال دو قطبی چیست؟

ازاختلال دو قطبي با عنوان افسردگي شيدائي نام برده مي‌شد.

همانگونه که از نام قبلي استنباط مي‌شود کسي که دچار اختلال دوقطبي است دچار نوسانات خلقي  شديد ميباشد.اين نوسانات معمولا هفته ها يا ماها طول ميکشد و با انچه مردم عادي در زندگي روزمره تجربه ميکنند بسيارمتفاوت است.

خلق افسرده: احساس شديد افسردگي

خلق شيدا: احساس شادماني بسيار و نااميدي

خلق مختلط: به عنوان مثال خلق افسرده همراه با بيقراري و فعاليت بيش از اندازه ناشي از شيدائي.

 

شيوع اختلالات دو قطبي:

در حدود يک نفر از هر 100 بزرگسال در طول زندگي خود دچار اين اختلال مي‌گردد. معمولا اين اختلالات بعد از سنين نوجواني اتفاق مي‌افتد. در سنين بالاتر از 40 سال اين اختلالات غير معمول است. مردان و زنان به يک اندازه در معرض ابتلا به اين اختلالات قرار دارند.

 

انواع اختلال دو قطبي

اختلال دو قطبي نوع 1

حد اقل يک دوره خلق شيدا به مدت يک هفته وجود دارد.اگرچه بيشتر مبتلايان دوره افسردگي را هم تجربه مي‌کنند ولي بعضي از انها فقط دوره شيدائي را تجربه مي‌کنند.

دوره هاي شيدايي بدون درمان بين 3 تا 6 ماه به طول مي‌انجامند.دوره‌هاي افسردگي در صورتي که مداوا نشوند 6-12 ماه ادامه پيدا مي‌کنند.

 

اختلال دو قطبي نوع 2

در اين نوع بيش از يک دوره افسردگي شديد وجود دارد. در صورتي که شدت خلق شيدايي کم است. اين نوع به نام شيدائي خفيف (Hypomania) ناميده مي‌شود.

 

اختلال دو قطبي با تناوب سريع

در اين دسته بيش از 4 بار نوسان روحي در طول يکسال وجود دارد. اين نوع در حدود 10 درصد افراد مبتلا به اختلالات دوقطبي ديده ميشود و مي‌تواند با هر کدام از انواع 1 يا 2 همراه باشد.

 

اختلال خلق ادواري (Cyclothymia)

 

در اين نوع شدت نوسان خلق به اندازه اختلال دوقطبي نيست، اما مي‌تواند زمان طولاني تري ادامه يابد. اين حالت مي‌تواند منجر به اختلالات دو قطبي گردد.

 

علل اختلالات دوقطبي

دليل قطعي براي اين اختلالات شناخته نشده، اما تحقيقات نشان مي‌دهد که:

اختلالات دوقطبي منشائ ارثي دارد. به عبارتي ژنها بيشتر از تربيت در اين اختلالات موثرند.

ممکن است مشکل فيزيکي در قسمتي از مغز که کنترل حالات روحي را به عهده دارد عامل اين اختلالات باشد. به اين دليل است که اين اختلالات با دارو قابل درمان هستند.

نوسانات خلقي ممکن است گاهي توسط استرس و يا بيماري بوجود بيايند.

 

علايم اختلالات دو قطبي

علائم بيماري بستگي به اين دارد که خلق شما به سمت افسردگي يا شيدائي تغيير کرده باشد.

 

1- افسردگي

 

احساس افسردگي احساسي است که همه ما در طول زندگي آنرا تجربه کرده ايم. اين احساس مي‌تواند به ما در شناخت و برخورد با مشکلات زندگي کمک کند. اما در افسردگي باليني يا اختلالات دوقطبي اين احساس افسردگي بسيار شديد تر است. در اين حالت احساس افسردگي براي مدت طولاني باقي مي‌ماند و حتي انجام امور عادي زندگي را سخت يا غير ممکن مي‌سازد. در صورتي که شما افسرده شده باشيد متوجه اين تغييرات در خود شده ايد:

    

روحي

  •  احساس غمگيني که از بين نمي‌رود.
  •  احساس نياز به گريستن بدون هيچ دليلي
  •  ازدست دادن تمايل و رغبت به همه چيز
  •  عدم لذت بردن از چیزهایی که قبلا لذت می بردید.
  •  احساس بي قراري و آشفتگي
  •  از دست دادن اعتماد به نفس
  •  احساس بي ارزشي و نااميدي
  •  زودرنجي و تحريک پذيري
  •  فکرکردن به خود کشي

 

     

فکري

  • از دست دادن قدرت فکر کردن مثبت و اميدوارانه
  • از دست دادن قدرت تصميم گيري حتي در موارد ساده
  • مشکل تمرکز کردن

 

 

جسمي

  • کم شدن اشتها و وزن
  • مشکل خوابيدن
  • بيدار شدن زودتر از موقع
  • احساس خستگي کامل
  • يبوست

 

عدم تمايل به رابطه جنسي

 

 

       رفتاري

  • مشکل در شروع و به پايان رساندن کارها- حتي کارهاي روزمره
  • گريه کردن زياد و يا احساس نياز به گريه و عدم توانايي گريستن
  • پرهيز از مواجهه با افراد

 

 

2- شيدايي يا هيجان

 

شيدايي يک احساس خوشحالي، افزايش انرژي و خوش بيني بيش از اندازه است. اين حالت مي‌تواند آنقدر شديد باشد که فکر کردن و قضاوت شما را تحت تاثير قرار دهد. ممکن است تفکرات عجيبي راجع به خود داشته باشيد، تصميمات بدي بگيريد و به صورت شرم آور، مضر و گاهي خطرناک رفتار کنيد.

مانند حالت افسردگي، در اين حالت هم زندگي فرد مختل مي‌شود و مي‌تواند روابط و کار فرد را تحت تاثير قرار دهد. در حالتي که اين حالت خيلي شديد نباشد به آن شيدائي خفيف مي‌گويند.

در صورتي که شما شيدا شويد ممکن است حالات زير را در خود مشاهده کنيد:

 

 

 

روحي

  • بسيار شاد و مهيج
  • عصبي و برانگيخته شدن توسط کساني که در خوش بيني شما شريک نمي‌شوند
  • احساس برتر بودن بيش از اندازه

 

فکري

  • پر از ايده هاي جديد و مهيج
  • پريدن از يک ايده يه ايده ديگر
  • شنيدن صداهايي که افراد ديگر نمي‌شنوند

 

جسمي

  • بي ميل يا ناتوان از خوابيدن
  • پر انرژي
  • افزايش تمايل به رابطه جنسي

 

رفتاري

  •  برنامه ريزي هاي بلندپروازانه و غير واقعي
  •  بسيار فعال و پر جنب و جوش
  •  رفتارهاي نا معمول
  •  حرف زدن سريع – ديگران ممکن است متوجه صحبتهاي شما نشوند.
  •  تصميمات عجولانه و گاهي با نتايج مصيبت بار
  •  ولخرجي
  •  احساس صميميت زياد
  •  بروز بيش از حد احساسات

 

اگر شما در اواسط دوره شيدايي براي اولين بار باشيد، ممکن است متوجه هيچ چيز غير عادي نشويد. حتي دوستان و خانواده شما نيز ممکن است متوجه نشوند. حتي ممکن است اگر کسي سعي کند در اين مورد نظري ابراز کند ناراحت شويد. در اين حالت شما به تدریج در انجام امور روزمره و ارتباط با افراد دچار مشکل می شوید.

 

علايم جنون(Psychotic)

اگر دوره هاي شيدايي و يا افسردگي خيلي جدي شود، شما ممکن است دچار علايم جنون شويد.

  •  حالت شيدايي: علايم اين حالت شامل احساس خود بزرگ بيني است -اينکه مسئول انجام يک ماموريت مهم بوده يا از يک قدرت بسيار زياد برخوردار است.
  • حالت افسردگي: احساس گناه شديد، احساس بدترين بودن و يا حتي احساس عدم وجود.

علاوه بر اين اعتقادات نامعقول فرد ممکن است دچار توهم شده که شامل شنيدن ديدن بوييدن و يا لمس کردن چيزها يا کساني که وجود ندارند.

بين دوره ها:

قبلا بر اين باور بودند که اگر شما از اختلالات دو قطبي رنج مي‌بريد، بايد در بين دوره هاي افسردگي و شيدايي خلق متعادل داشته باشند . اما اکنون مي‌دانيم که در اين حالت علي رغم بهبود ظاهري ممکن است علايم افسردگي خفيف و مشکلات ذهني ادامه پيدا کند.

درمان

براي پيشگيري از پيشرفت نوسانات خلقي به حالت افسردگي – شيدايي ميتوان اقداماتي انجام داد که در ادامه از انها نام برده مي‌شود .اما در اغلب موارد درمان دارويي هم مورد نياز است تا

I.      خلق شما را تثبيت کند(پيشگيري)

II.      درمان دوره هاي افسردگي و شيدايي